Egipt po wielkopolsku. Muzeum Archeologiczne w Poznaniu

Muzeum Archeologiczne w Poznaniu dysponuje ciekawą wystawą stałą "Śmierć i życie w starożytnym Egipcie", stworzoną ze zbiorów Muzeum Egipskiego i Zbiorów Papirusów w Berlinie oraz Państwowego Muzeum Sztuki Egipskiej w Monachium. 

Możemy tu zobaczyć ponad sto eksponatów, od niewielkich ozdób i posążków, przez zwoje papirusów i mumie zwierząt, do okazałych, pięknie zdobionych sarkofagów. Motywem przewodnim ekspozycji jest życie pozagrobowe.

Jednym z ciekawszych eksponatów jest umieszczony na dziedzińcu obelisk Ramzesa II - jedyny taki obelisk w Polsce. Dwutonowy obelisk mierzy obecnie 3 metry - jest niższy niż dawniej, ponieważ jego zwieńczenie jest uszkodzone. 

Obelisk znajdował się w miejscowości Tell Atrib, gdzie wraz z drugim takim obiektem (jego fragmenty są dziś eksponowane w muzeum w Kairze) był ustawiony przed świątynią boga -krokodyla Chneti-cheti. 

Na obelisku znajdują się inskrypcje poświęcone trzem faraonom: Ramzesowi II, Merenptahowi i Seti II. Prawdopodobnie Ramzes nakazał skuć z obelisku wcześniejsze napisy,  zastępując je swoim imieniem. Można ponadto zauważyć zatarte płaszczyzny - te powstały przez wymazanie imienia boga Setha, który - jako przeciwnik Ozyrysa - był postrzegany jako patron wrogów Egiptu i pomocnik najeźdźców. 

W Muzeum Archeologicznym możecie obejrzeć również inne wystawy stałe: "Archeologia Sudanu" oraz coś rodzimego: "Pradzieje Wielkopolski" oraz "Tu powstała Polska". Nie ukrywam jednak, że - moim zdaniem - największe wrażenie robi ekspozycja egipska. 

"Nierozpoznani" Magdaleny Abakanowicz. Poznań

Wczoraj, 21 kwietnia 2017 r., w wieku 87 lat zmarła Magdalena Abakanowicz, twórczyni słynnych abakanów. 

Abakany "Nierozpoznani" to największy plenerowy zespół żeliwnych tworów artystki.
Skupisko 112 dwumetrowych, bezgłowych postaci można znaleźć na poznańskiej Cytadeli. . 

[*]

Cmentarna Cytadela. Poznań

Poznański Park Cytadela to nie tylko pozostałości po Forcie Winiary, ale też kilka  ciekawych cmentarzy.

Cmentarz parafii św. Wojciecha powstał w I połowie XIX wieku na terenie dawnej wsi Bonin. W związku z planami budowy twierdzy mieszkańców wsi wysiedlono, pozostał tylko cmentarz. W 1892 roku odbył się tu ostatni pogrzeb. Podczas oblężenia twierdzy w 1945 roku walki toczono m.in. na terenie tego cmentarza. Podczas walk o cytadelę wiele nagrobków zniszczono lub uszkodzono. 

Wojenny Cmentarz Bohaterów Radzieckich to miejsce pochówku żołnierzy radzieckich, nie tylko tych, którzy zdobyli twierdzę, ale też innych, którzy ginęli na terenie Poznania. W ponad 400 mogiłach leży tu przeszło 3600 poległych. W 2013 roku ktoś oblał pomniki czerwoną farbą i zostawił po sobie napis "Śmierć komuchą" (pisownia oryginalna!).

Wojenny Cmentarz Wspólnoty Brytyjskiej utworzono w 1925 roku - spoczywają tu żołnierze brytyjscy polegli w I i II wojnie światowej, a wśród nich uczestnicy Wielkiej Ucieczki , jeńcy z obozu w Żaganiu rozstrzelani z osobistego rozkazu Hitlera. Leżą tu też Kanadyjczycy, Irlandczycy i Australijczycy.

Cmentarz Bohaterów Polskich kryje ciała  cytadelowców, Polaków poległych w 1945 roku w walkach o Cytadelę. Są tu też mogiły zbiorowe: rozstrzelanych więźniów Fortu V, więźniów obozu koncentracyjnego w Żabikowie, straconych robotników przymusowych, ofiar stalinizmu i trzynastu zabitych podczas poznańskiego czerwca 1956. 

Cmentarz Garnizonowy powstał w 1922 roku, spoczywają na nim weterani powstania styczniowego, powstańcy wielkopolscy, a także ofiary wojny polsko-bolszewickiej, łącznie ponad 400 osób. Na tym terenie również toczyły się walki o twierdzę w 1945 roku, więc i ten cmentarz ucierpiał. Uporządkowano go dopiero w latach 70. - wtedy też ustawiono nowe płyty nagrobne w kształcie krzyży.

Niemiecki Cmentarz Honorowy z 1915 roku. Nie znalazłam o nim zbyt wielu informacji, tyle tylko, że byli tu chowani niemieccy żołnierze, którzy zmarli w lazaretach. Cmentarz honorowy został zlikwidowany, a na jego miejscu powstał cmentarz żołnierzy radzieckich. Dziś nie ma już także  na Cytadeli cmentarza prawosławnego. 

Fort Winiary. Twierdza Poznań

Budowę Festung Posen - Twierdzy Poznań - rozpoczęto w 1828 roku. Wówczas miasto pozostawało pod faktycznym panowaniem pruskim.  Decyzja o ufortyfikowaniu Poznania była podyktowana jego strategicznym położeniem - był to węzeł komunikacyjny łączący Prusy z Dolnym Śląskiem.

System fortyfikacyjny obejmował kilkanaście fortów, z których największa była cytadela na Wzgórzu Winiarskim (podobno był to też jeden z największych fortów artyleryjskich w Europie). W celu jego budowy wysiedlono mieszkańców dwóch wsi (Winiary i Bonin). Budowę Fortu Winiary zakończono dopiero w 1842 roku. 

Fort pełnił różne funkcje: w II połowie XIX w. był więzieniem dla polskich powstańców, potem dla jeńców duńskich, austriackich i francuskich. W czasie I wojny światowej fort opanowali powstańcy wielkopolscy. W 1939 roku znów trafił w ręce Niemców - i znowu stał się więzieniem. W kazamatach przetrzymywano więźniów polskich, brytyjskich i radzieckich. W lutym 1945 roku Armia Czerwona wespół z mieszkańcami Poznania - cytadelowcami - odbiła twierdzę z rąk Wehrmachtu.
Po II wojnie światowej cytadelę zaczęto sukcesywnie likwidować. Zanim jednak się to stało, właśnie tu odbyła się ostatnia publiczna egzekucja w Polsce. 21 lipca 1946 na Cytadeli powieszono Arthura Greisera - namiestnika Kraju Warty. Egzekucję oglądało... 15 000 widzów... 

Do lat 70. trwało oczyszczanie terenu z pozostałości po twierdzy. Terytorium Fortu Winiary przekształcono w Park-Pomnik Przyjaźni i Braterstwa Broni Polsko-Radzieckiej - dziś znany jako Park Cytadela. Obiektów fortyfikacyjnych nie usunięto jednak całkowicie - w dwóch budynkach pofortecznych mieszczą się dziś oddziały Wielkopolskiego Muzeum Walk Niepodległościowych. 

Dawne laboratorium artyleryjskie za adaptowano na potrzeby Muzeum Uzbrojenia. Druga placówka to Muzeum Armii Poznań, urządzone w korytarzu kazamatowym zwanym Małą Śluzą.